مطلع و مقطع و تخلص : بیت اول غزل مطلع نام دارد. گاهی بعضی غزلها دو تا سه مطلع دارند. آخرین بیت غزل را مقطع گویند که معمولا شاعر در آن «تخلص» یا نام اختصاصی ادبی خود را ذکر می کند. از دورۀ مغول به بعد ذکر نام معمول شد: «حافظا» در کنج فقر و خلوت شبهای تار تا بود وردت دعا و درس قرآن غم مخور گاهی تخلص در بیت ماقبل آخر یا اواخر غزل آورده می شود و بیت یا ابیات آخر متمم و مکمل بیت قبل است: به عشق روی تو اقرار می کند «سعدی» همه جهان به در آیند گو به انکارم کجا توانمت انکار دوستی کردن که آب دیده گواهی دهد به اقرارم گاهی در آخر غزل ابیاتی در مدح آمده است که در غزلیات حافظ معمولا تخلص همین مدح است: نکته دانی بذله گو٬ چون «حافظ» شیرین سخن مجلس افروزی جهان افروز چون حاجی قوام هر که این عشرت نخواهد خوشدلی بر او تباه وآنکه این مجلس نجوید زندگی بر وی حرام گاهی مقطع غزل ارتباطی با مفاهیم اصلی غزل ندارد و مثلا مدح یا خودستایی است: شعر «حافظ» از زمان آدم اندر باغ خلد دفتر نسرین و گل را زینت اوراق بود